بسیاری از افراد فکر می کنند ” آبرسان ” و ” مرطوب کننده ” کارایی یکسانی دارند و بر این باورند که آبرسان همان مرطوب کننده است، اما بد نیست بدانید، این تصور رایج، کاملا اشتباه است.

در واقع نه تنها این دو واژه به یک معنی نیستند بلکه دو ترکیب کاملا متفاوت بوده که برای پاسخگویی به دو نیاز گوناگون پوست طراحی شده اند.

اما مرطوب کننده چیست؟ تفاوت مرطوب کننده با آبرسان چیست؟ پوست شما به مرطوب کننده نیاز دارد یا آبرسان؟ مرطوب کننده بهتر است یا آبرسان

پوست کم آب یا دهیدراته ، مشکل پوستی است که همه انواع پوست از پوست خشک تا پوست های بسیار چرب و مستعد آکنه ممکن است آن را تجربه کند ، در این حالت آب موجود در لایه های سطحی پوست به شدت کم می شود و پوست خسته و کدر به نظر می رسد . همان طور که گفتیم کم آب بودن پوست ارتباطی با چرب یا خشک بودن پوست ندارد و شما می توانید در حالی که پوستتان بسیار چرب است کم آب و دهیدراته باشد

پوست از سه لایه اصلی تشکیل می شود :

  •    اپیدرم ( خارجی ترین لایه پوست )
  •    درم ( لایه میانی پوست )
  • هیپودرم ( زیرین ترین لایه پوست )

پوست نیاز شدید به آبرسانی دارد

پیش از هر چيز لازم است كه بدانیم پوست يک عضو بدن است. بنابراین هر چيزي كه بخوريد به طور مستقیم روي آن اثر می گذارد. در فصل تابستان بايد بيشتر براي آبرساني کردن به پوست تلاش كرد. زیرا در اثر تعريق، آب پوست از بين مي رود. تصور نكنيد که اگر قهوه يا چاي مصرف می كنيد بدنتان هيدراته خواهد شد. بلكه هر فرد در روز بايد بين ٢ الی ٣ ليتر آب خالص بنوشد. اين مهم ترين فاكتور به منظور هيدراته كردن پوست می باشد.

لایه های پوستی كراتينوز ( یا شاخي ) از سلول هاي مرده اي درست شده اند كه محتواي آب با میزان کمتری در حدود ۱۰ تا ۳۰ درصد دارند.

در صورتي كه میزان آب موجود در پوست طبيعي باشد، پوست نرم، صاف، دارای خاصیت کشسانی و درخشان می شود. در حالت طبيعي حركتی پایدار از آب از لايه هاي زیرین پوست به سمت لايه هاي سطحي آن وجود دارد و نهایتا اين آب از سطح پوست تبخير مي شود.

نشانه های پوست خشک :

  •     احساس زبری و ناهمواری در پوست
  •    خشکی زدن پوست (سطح پوست کاملا خشک دیده می شود)
  •    پوسته پوسته شدن پوست

 نشانه های پوست کم آب و دهیدراته :

  •     کدر و خسته به نظر می رسد.
  •    احساس تنگی و کشیدگی در پوست
  •    پوست بیش از حد حساس شده و سریع قرمز می شود .
  • خطوط و چین و چروک های ریز پوست واضح تر به نظر می رسد .
  •   علایم پیری سریع تر ظاهر می شود ؛ مثل افتادگی و شل شدن پوست یا عمیق تر شدن چرو

زمانی كه پوست به دلایلی شامل عوامل داخلي يا خارجي نتواند اين ميزان آب را حفظ كند، پوست، خشک خواهد شد .

شست و شو و حمام با آب قلیایی ، بالا رفتن سن ، دستگاه های تهویه هوا ، استفاده از محصولات قوی مثل لایه بردارها که به چربی محافظ پوست آسیب می زنند ، کم خوابی ، استرس ، تغییرات آب و هوایی و رژیم غذایی نامتعادل . هم چنین ممکن است شما همزمان پوست چرب و کم آب داشته باشید یعنی در حالی که پوست بسیار چرب است کم آب و دهیدراته باشد . علت این موضوع این است زمانی که پوست کم آب و دهیدراته است برای جبران این موضوع سبوم بیشتری ترشح می کند که منجر به چرب تر شدن پوست و به دنبال جوش و آکنه می شود

عامل ديگر مربوط به توانايي پوست در نگه داشتن رطوبت پوست می باشد.

يك عامل مهم دیگر، بالارفتن سن است كه موجب كم شدن توانايي پوست در نگهداری رطوبت آن مي شود. به علاوه، برخی از بيماري ها مثل درماتيت آتوپيك موجب ضعف اين توانايي می شود. داشتن رژيم هاي سخت، سوء تغذيه و كمبود مواد مغذی مورد نیاز بدن هم مي توانند باعث آسیب رساندن به اين سد حفاظتي شوند. پوست خشك دارای ظاهری خشن و مات است و گاهي پوسته هاي ريزي بر روي آن مشاهده مي شود .

افزون بر این خطوط پوست در اين موارد واضح تر به چشم مي رسند. احتمال دارد خشكي پوست به اندازه ای باشد كه باعث ايجاد خارش شود .این مورد خودش پوست را مستعد عفونت هاي باكتريایی و قارچي مي كند.

زمانی كه خشكي پوست به میزان بالايي برسد به اصطلاح به آن xerosis می گویند.

تفاوت آبرسان ها و مرطوب کننده ها

اما برای درک بهتر تفاوت مرطوب کننده و آبرسان بهتر است معنی سه اصطلاح زیر را بدانیم  :

  •    اکلسیو ( occlusive ) :

ترکیبات اکلسیوی یک لایه محافظ فیزیکی ایجاد می کنند تا رطوبت داخل پوست را حبس کنند.

به عنوان بارزترین ترکیب اکلسیوی می توان به زینک و دایمتیکون اشاره کرد.

  •   امولیانت ( Emollient ) :

امولیانت ها برخی ویژگی های مشابه اکلسیو ها را دارا هستند، اما عملکرد اصلی آنها نرم کردن پوست است، امولیانت ها به راحتی روی پوست پخش شده و سبب درخشندگی پوست می شوند.

به عنوان رایج ترین ترکیبات امولیانت می توان کره، روغن، استر و اسید های چرب را نام برد.

  •    هومکتانت ( humectant ) :

هومکتانت ها آب را از محیط اطراف جذب کرده و به سطح پوست یا مو می آورند. هومکتانت ها برای انواع پوست به خصوص پوست های خشک یک ترکیب حیاتی به شمار می آیند.

رایج ترین هومکتانت ها شامل گلیسیرین گیاهی، عسل، اوره، سوربیتول، هیالورنیک اسید، لسیتین و لاکتیک اسید می شوند

حتما تا کنون متوجه شده اید كه گاهي پوستتان تشنه می باشد.، این کاملا درست است. پوست هاي تشنه نیاز به آبرساني دارند و پوست های خشك نیاز  به مالیدن روغن.

ولی  نكته ی حائز اهمیت اين است كه اگر فقط پوستمان را آبرساني كنيم، نرم خواهد شد. ولی این حالت به طور موقتی ایجاد می شود. پس از ان بايد از روغن يا مرطوب كننده برای روي پوست استفاده شود تا آب پوست نگه داشته شود.

پس این نکته را در نظر داشته باشید که مرطوب كننده ی تنها  پوست را همچنان بدون آبرسانی نگه می دارد.

بنابراین آبرسان و مرطوب كننده مكمل همدیگر می باشند و بدون هم ديگر نمی توانند خوب عمل کنند..

محصولات آبرسان چگونه عمل می کنند

زمانی که از محصولات آبرسان صحبت می شود هايلورانيك اسيد عنصر اصلی می باشد. این ماده به کل طبيعي در بدن موجود است. اين مولكول كوچك می تواند هزار برابر وزنش در خود آب نگه دارد و کم کم آن آب را به پوست انتقال دهد.

اما مقدار این ماده مانند كلاژن كه بدن آن را هم به طور طبيعي توليد مي كند، با افزايش سن كمتر می شود. با افزايش پیدا کردن سن، پوست نازک و خشک مي شود و بدن احتياجش بیشتری به هايلورانيک اسيد دارد.

محصولات مرطوب كننده چگونه عمل می کنند

عموما اکثر افراد فكر مي كنند كه روغن ها موجب ايجاد شدن جوش بر روي پوست می شوند. اين نظريه به طور کامل درست نيست.

حتي افرادی كه پوست خشك دارند فكر مي كنند که اگر از محصولات oil free يا همان فاقد روغن استفاده كنند از جوش و آكنه مصونیت دارند.

اما این در حالیست که ضرري كه خشكي پوست به آن می زند خيلي بيشتر از چرب بودن آن است. خشکی پوست عامل بسياري از مشكلات پوستي می باشد.

بهتر است این نکته را بدانید که مرطوب كننده ها (روغن) موجب ترميم کردن قسمت هاي صدمه ديده ی پوست می شوند.

نتيجه اين است که شما حتي اگر پوست چربي داريد، حتما باید از آبرسان استفاده كنيد. همچنین مرطوب كننده را هم همچنان استفاده کنید.

در نظر داشته باشید این سه دسته از ترکیبات مکمل هم بوده و هر سه در انواع مرطوب کننده ها و آبرسان ها استفاده می شود ، اگر محصولی تنها از مواد جاذب آب بدون امولیانت و ترکیبات سدساز استفاده کند به علت جذب رطوبت از لایه های زیرین، پوست کم آب تر خواهد شد. یا استفاده از ترکیبات سدساز به تنهایی به دلیل عدم نفوذ این ترکیبات به لایه ای زیرین موجب می شود سطح پوست نرم شده ولی لایه های زیرین پوست همچنان خشک باقی بماند .

همان طور که گفته شد گام اول در انتخاب مرطوب کننده یا آبرسان تشخیص این مساله است که آیا پوست شما کم آب و دهیدراته است یا خشک. اگر پوستتان خشک است باید بسته به میزان خشکی از مرطوب کننده های غنی از ترکیباتِ روغنی و نرم کننده استفاده کنید . اگر پوستتان کم آب است باید از آبرسان های مناسب نوع پوستتان استفاده کنید .

اگر پوستتان چرب است از مرطوب کننده و آبرسان ها نهراسید ! استفاده از آبرسان یا مرطوب کننده موجب تنظیم چربی و ترشح سبوم و در نتیجه کاهش جوش و آکنه خواهد شد . در حقیقت هر چه پوست خشک تر  و کم آب تر باشد ترشح چربی بیشتر شده منافذ پوست بزرگتر شده و جوش ها بیشتر خواهند شد .کافی است دقت کنید مرطوب کننده یا آبرسان تان فاقد نرکیبات مولد جوش های زیر پوستی یا مواد کومدوژنیک باشد .